Tuesday, May 7, 2019

එන සුද්දෝ ටිකත් පන්න ගන්න ගුවන්තොටුපලේ අලුත් ක්‍රම

සංචාරක ව්‍යාපාරය ගොඩ ගන්න එක කෙසේ වෙතත් එන සංචාරකයෝ ටිකවත් සතුටින් තියාගන්න ඕනේ නම් මුලින්ම පටන් ගන්න ඕනේ ගුවන්තොටුපලින් කියල මට නම් හිතෙන්නේ. දැන් අලුත් ආරක්ෂක විදිවිධාන හින්ද ගුවන්තොටුපල ගාවට වෙනද වගේ ටැක්සි වලට වාහන වලට එන්න බැහැ. ගුවන් මගියා මගී පිටවීමේ පර්යන්තෙන් පිට වෙලා ටොර්ලියත් තල්ලු කරන් සැහෙන දුරක් එළියේ යන්න ඕනේ වාහන ඒමට අවසර ඇති ප්‍රදේශයට. එකේ කිසි අවුලක් නැහැ - හැමෝම මේ වෙලාවේදී අපහසුතාවයක් විසඳගෙන පරිත්‍යාගයක් කරන්න ඕනේ විවාදයකින් තොරව.

මෙතෙන්දි පලවෙනි අවුල තමා අලුතෙන් දීල තියෙන ගුවන්තොටුපලෙන් පිටවීමේ ගේට්ටුවට අඩි ගානක් පිටුපසින් ට්‍රොලිය තියල, තමන්ගේ ගමන් මලු අතට අරගෙන යෑමට සිදුවීම. ලෝකේ ඕනෙම ගුවන්තොටුපලක තියෙන මූලික පහසුකමක් තමා ඔය ට්‍රොලිය තමන්ගේ ගමන්මලු තියාගෙන ගිහින් කෙලින්ම උසසල තමන් යන වාහනේට හරි ටැක්සියට හරි දාගන්න පුළුවන් වීම. 



අලුත් ක්‍රමයේ විදියට ගමන් මලු ටික ඇදගෙන යන්න ඕනේ තාර පාර දිගේ ට්‍රොලිය මගින් තියල - එතනින් එහාට ගෙනියන්න දෙන්නේ නැහැ. ඉතින් පොඩි දරුවෙක් එක්ක බෑග් ගොඩක් උස්සන් එන කෙනෙක්ට සිදුවෙන අපහසුතාවය ආයේ විස්තර කරන්න ඕනේ නැහැ. එතන තියෙන කලබලෙත් එක්ක කාට වුනත් බයයි බෑග් ටිකක් ටොර්ලියේ තියෙද්දී බෑග් එකක් වාහනේට දාල ආපහු දාල එන්න. ආපහු එන ටිකට තමන්ගේ බෑග් එකක් උස්සල තියෙයි කියන බයට වැඩිය තියෙන්නේ, තමන්ගේ බෑග් එකට ඔය ටිකට මොනවා හරි බෝම්බයක්වත් දාල තියෙයි ද කියල. මට වුනත් ඒ බය නම් ආවා. ලංකාවට ඉස්සෙල්ලම එන සුද්දෙක් ගැන කවර කතාද ?

දෙවෙනි අවුල තියෙන්නේ ඔය කියන ගේට්ටුවෙන් පිට වුණහම. එතන තියෙන ආලෝක තත්වය - ඒක හොඳටම හොඳටම මදි. illumination එහෙමත් නැත්නම් ආලෝකකරණය කියන්නේ මනසත් එක්ක යන කාරණාවක්. බොහෝ විට අපිට ආලෝකය අවශ්‍ය වෙන්නේ වටේ තියෙන දේවල් දැකගන්න විතරක් නෙවෙයි. හොඳ ආලෝකකරණයක් තියෙන තැනක අපිට හොඳ සුරක්ෂිත බවක් දැනෙනවා - lighting වල තියෙන psychological factor එක හරිම වැදගත්.


 මේ කියන ගේට්ටුවෙන් පිට වෙද්දී අපි ගුවන්තොටුපල පරිශ්‍රයෙන් පිට වෙනවා . එතනින් පිටවෙන්නේ මේ හරි හැටි ආලෝකමත් කරලා නැති වටපිටාවට. 




මේ අඳුරු වටපිටාවේ වටේ ඉන්න ටැක්සි කාක්කෝ ටිකත් (ඒ මිනිස්සුත් පවු තමා - කලින් තරම් පාරිභෝගිකයෝ නැතුව ඒ මිනිස්සුත් ආතතියෙන් ඉන්නේ, දරු පවුල් ජීවත් කරගන්න එපැයි) සුද්දව වට කරගත්තහම එන හැගීමත් එක්ක මේ වෙලාවේ ලංකාවට එන සුද්දෝ කීප දෙනාටත් "අපෝ මම මේ මොකද්ද කරගත්ත මෝඩකම? මගේ නිවාඩුව!" කියල හිතුනේ නැත්නම් පුදුමයක් නෙවෙයි. මොකද ගුවන් මගියා ඊට විනාඩි ගානකට කලින් හොඳට ආලෝකමත් කරලා තියෙන ගුවන්යානා පරිශ්‍රයේ ඉඳන් එන්නේ මේ ප්‍රදේශයට. මේ ආලෝක වෙනස් වීමත් මෙතන ඇති අපිලිවෙලත් (මෙතන වාහන හැසිරවීමත් පිළිවෙලකට නෙවෙයි වෙන්නේ නානා ප්‍රකාර මිනිස්සු ගොඩක් ගැවසෙනවා ආරක්ෂක අංශ නිලධාරීන් අතරේ) එක්ක මුලින්ම රටට ඇතුලුවෙද්දී එන ෆීලින් එක විදේශිකයෙක් ට නම් ටිකක් දරාගන්න අමාරුයි. ගොඩක් වෙලාවට මේ මනුස්සයා එන්නේ Lonely Planet එකේ වීඩියෝ එකක් බලල අපේ රටේ ලස්සන තැන් ගැන. 



එක පාරම රටට ගොඩ බහිද්දී දකින මේ දේවල් වලින් ඇතිවන අනවශ්‍ය ෂෝක් එක මිනිහ මේ නිවාඩුව ගතකරන මූඩ් එක සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් කරන්න පුළුවන් විදියේ එකක්.

මේ පොඩි දේවල් ටික වෙනස් කරන්න ගොඩක් සල්ලි වත් මහා දැනුමක්වත් ඕනේ නැහැ. හැබැයි මේකෙන් ලොකු impact එකක් නම් වෙනවා!

නිසි බලධාරීන්ගේ අවධානය මේ සඳහා ලැබේවා!

Monday, April 1, 2019

අප්පච්චී හිටියා නම් ලයිට් කපන්න වෙන්නේ නැද්ද ?

අප්පච්චි සිටියා නම් අපිට කරුවලේ ඉන්න වෙන්නේ නැහැ කියමින් දෙස් දෙවොල් දෙන අය වෙත කරුණාවෙන් ලියමි!

අප්පච්චි නොව අප්පච්චි ගේ මහප්පා සිටියද මෙගාවොට් 500 සාම්පුර් ගල් අඟුරු බලාගාරය සැදීමට පටන් ගැනීමට නියමිතව තිබුනේ 2016 දීය. ලංකාවේ කිසිවෙකුටත් ප්‍රාතිහාර්ය පෑමට නොහැකි බැවිනුත් කොහොමත් ඉන්දියන් කාරයා design කොට උන්ගේ රටේම යකඩ ටිකත් තලාගෙන මෙහෙ ඇවිත් බලාගාරයේ තහඩු ටිකේ සිට විදුලි ජනක යන්ත්‍රය දක්වා සියල්ලම සදා දෙන තෙක් කට ඇරගෙන බලා සිටිය යුතු බැවිනුත්, අවුරුදු 5 කට මෙහා ඔය කියන බලාගාරයෙන් විදුලිය ලැබෙන්නේ නැත. ඒ නිසා මෙ දිනවල - එනම් 2019 මාර්තු - විදුලි කැපීම නතර කිරීමට සාම්පුර් බලාගාරය සමත් වන්නේ නැත. 

2016 වසරේදී හරි හේතුවක් නොමැතිව මෙන්ම වෙනත් විකල්ප සැලසුමක් නොමැතිව සාම්පුර් බලාගාර ව්‍යාපෘතිය අවලංගු කල සිරාට, රනිල්ට සහ ආණ්ඩුවට බූවල්ලෙන් තැලිය යුතුය - එහි විවාදයක් නැත. ප්‍රභාශ්වර පුනර්ජනනීය බලශක්ති අනාගතයක් මවාපා ආණ්ඩුවට උපදෙස් සැපයු රාජ්‍ය උපදේශකගේ මග පෙන්වීම වැරදි බව පෙනී පසුව පුරෝහිතව ගෙදර යැවුවද යහපාලන ආණ්ඩුව එවිට පරක්කු වැඩිය. 

ඉහත කතාවේ සාරාංශය - සාම්පුර් ව්‍යපෘතිය ඉදිරියට ගියද නැතද මේ දිනවල (2019 මාර්තු) අප ලබන පවර් කට් එකේ කට්ට අපි කොහොමත් අපි කෑ යුතුය. 

එතකොට 2017 ටෙන්ඩර් දැමු මෙගාවොට් 300 කෙරවලපිටිය නව බලාගාරය තිබ්බා නම් මේක වෙන්නේ නැහැ. අපි රස්නේ කාලෙට ලයිට් ගෙන ෆෑන් ඒසී දාගෙන අවුරුදු කන්න තිබ්බා යැයි කෑ ගහනඅයට - ඒ ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියට ගියා නම් අවුරුද්දක් වගේ කාලයක් ඇතුලත මෙගාවොට් 100 - 200 වගේ ගන්නට තිබිණි (පරණ කෙරවලපිටිය බලාගාරය හදන්නට තිබු උණෙන් ම හැදුවේ යැයි උපකල්පනය කළහොත්). අවුරුදු 12 කට පෙර පරණ කෙරවලපිටිය බලාගාරය හැදුවේ ඩොලර් මිලියන 607 නැවතත් ගෙවන ලෙස ගිවිසුම් ගසාය. නමුත් ව්‍යාපෘතියේ වියදම ඩොලර් මිලියන 300 කි. එතකොට මිලියන 607 ගෙවන්නේ? අප්පුච්චා ඒ බලාගාරයට විවෘත ටෙන්ඩර් කැඳවුයේ නැති නිසාය. 

අවුරුදු 10 කට පසු අලුත් බලාගාරයට විවෘත ටෙන්ඩර් කැඳවූ විට අර පරණ බලාගාරය මෙන් සමාන ස්වභාවික වායු බලාගාරයක් හැදීමට ඉදිරිපත් වූ අඩුම ලංසු දෙකම තිබුනේ ඩොලර් මිලියන 300 කට ආසන්න මිල ගණන් වලටය. එතකොට හැම දේකම මිල වැඩි වෙද්දී බලාගාරයේ විතරක් මිල අඩු වුනේ කොහොමද? මිල අඩු වුයේ නැත. ගසා කෑම අඩු විය (බින්දුව වුනේ නැත - අඩු විය). ඩොලර් මිලියන 300 කින් එනම් 50% කින් අඩු විය. ඉදින් ඩොලර් මිලියන 607 ට කල ව්‍යාපෘතිය මෙන් මේක කඩිනම් වන්නේ යැයි සිතිය නොහැක.

දැන් එතකොට ඒ බලාගාරයේ ටෙන්ඩරය අවුරුදු එකහමාරක් තිස්සේ කාටවත් දීමට නොහැකි වුනේ 100% දේශපාලකයාගේ වරද කින්ද? නැත!

එහෙනම්? ටෙන්ඩරය මුලින්ම ඇගයීම් කටයුතු කරන්නේ තාක්ෂණික ඇගයීම් කමිටුවයි (Technical Evaluation Commitee - TEC). මේ ටෙන්ඩරය ඇගයීම් කිරීමට දැමු බහුතරයක් ඉන්ජිනේරුවන්ගෙන් සමන්විත කමිටුව එකිනෙකට පරස්පර විරෝධී නිර්දේශ කීපයක් ලබා දුනි. එක් එක් නිරෙදේශයෙන් වෙනස් වෙනස් සැපයුම්කරුවන් නිර්දේශ කෙරිණි. ටෙන්ඩරය අනා ගැනීමටත් එය මාධ්‍ය සංදර්ශනයක් වීමටත් ඊට පසුගාමීව මෙම ටෙන්ඩරය තනිකර දේශපාලන නාටකයක් වීමටත් පටන් ගත්තේ එතැනිනි.

මේ ටික ලිව්වේ ලයිට් නැති වෙලාවට පැය කිහිපයක් කරුවලේ සිටින මිනිසුන් කිහිප දෙනෙක් හෝ සත්‍යය දැනගෙන සදාකාලික අඳුරෙන් එලියට එනු ඇතැයි බලාපොරොත්තුවෙනි. දැන් ආණ්ඩුවත් තිබුණු ආණ්ඩුත් බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය අවුලෙන් අවුලටම දැම්මෝය. විල්පත්තුව මෙන් බලශක්ති අවුලද දේශපාලන අවුලක් කරගෙන තවත් වියවුලට පත් නොවී අප උත්සහ කල යුත්තේ මෙය බලශක්ති අවුලක් ලෙසම විසඳා ගැනීමටය. 

Tuesday, March 19, 2019

ලයිට් කපන එකේ වැරැද්ද දේශපාලකයාද ?

දැන් මේ ලයිට් කපන්නේ දේශපාලකයාගේ වරදක් නිසා බව හය හතර නොදත් පොඩි එකාට කියා දෙන මෙන් ඉල්ලන පොස්ටුවක් සමාජ මාධ්‍ය ජාල වල සංසරණය වනු දුටිමි.

මම නම් එවැනි බොරු අපේ පොඩි එකාට කියා දෙන්නට සුදානමක් නැත. මේ පොස්ටුව දමන මිතුරන්ගෙන් සමහර ඉංජිනේරුවන්ගෙන් ද මේ සම්බන්ධයෙන් විමසා බැලුවත් මේ දිනවල ඇති ලයිට් කැපීම 100% දේශපාලකයාට ලඝු කිරීමට හේතු සොයා ගැනීමට මට නොහැකි වුනි. 90 දශකයේ සිට පැමිණි සියලුම ආණ්ඩු (පක්ෂ බේදයකින් තොරව) රටට අවශ්‍ය ලෙස බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය හසුරුවා නැති බව ඕනෑම අයෙකුට පෙනෙන දෙයකි. යහපාලන ආණ්ඩුව සහ හිටංතුමා සැලසුම් කල විදුලි ජනන ව්‍යාපෘති මෙලෝ සැලසුමක් නැතුව කඩාකප්පල් කර දැම්මෝය. නමුත් දැන් ඇති වී ඇති තාක්ෂණික/කාර්මික අවුල දේශපාලකයාගේ වැරද්දක් ලෙස ලඝු කිරීම හෙලා දැකිය යුතුය.

සියලුම වැරදි දේශපාලකයාගේ පිටට දමා අප සැනසිල්ලේ ජීවත් විය යුතු කාලය නිම කල යුතු බව මගේ මතයයි.

යම් තාක්ෂණික දෝෂයක් නිසා විදුලි සැපයීම ලබා දීමට නොහැකි නම් කාල සටහනකට අනුව විදුලිය කැපීමටවත් පියවර ගැනීමට අදාළ නිලධාරීන් සහ ඉංජිනේරුවන් ක්‍රියාකල යුතුය. මෙවැනි සරල දෙයක් කිරීමට මහා ප්‍රාග්ධනයක්වත් මහා මොළකරුවන්වත් අවශ්‍ය නැත. එවැනි වැඩ පිළිවෙලක් ඇති විට අපේ එදිනෙද  ගෙදර වැඩත් සැලසුම් කරගත හැක. ආණ්ඩුවේ මෙන් නොව පුද්ගලික අංශයේ ආයතන වල නිෂ්පාදනය දිව්වත් නැතත් ඒ සමාගම් වලට එක හා සමානව ආදායම් එන්නේ නැති බැවින් ඔවුන්ටත් තම පාඩු අවම කරගත හැකිය.

එදා වේල ටුවර් එක එසේ පිරිමසගත්තත් දිගු කාලීනව රටේ බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය සහ ජනන සැලසුම් ක්‍රියාවට නංවා බලශක්තිය අතින් සුරක්ෂිත රටක් ගොඩ නැගීමට අප නොනවත්වා සටන් කල යුතුය.

පොඩි එවුන්ට අපි කියා දිය යුත්තේ මෙසේ රටක් විදියටත් පුද්ගලයන් විදියටත් ඉදිරියට යන විදියක්ය.  නැතුව හැමදාම එකම බෙරේ ගසා සිත හදාගැනීමට ක්‍රමයක් නොවේය.

Wednesday, January 9, 2019

පරිකල්පිත යථාර්ථයේ අතරමං වූ අපි

නූතන මානවයා - එහෙමත් නැත්තන් දැන් ලෝකේ ඉන්න මිනිස්සු  හුරු වෙලා ඉන්නවා මවාගත්ත පරිකල්පන ලෝකයක (imagined reality) ජීවත් වෙන්න. මේ මවාගත්ත පරිකල්පන ලෝකය  තුල ජීවත් වෙන්න අපි කොච්චර පුරුදු වෙලා ඉන්නවද කියනවා නම් අපිට කොයිම වෙලාවකවත් මතක් වෙන්නේ නැහැ අපි ඒ මවාගත්ත පරිකල්පනයේ ඉන්නේ කියල.



මේක ටිකක් සරලව පැහැදිලි කරොත් - ගඟක්, ඇලක්, දොළක්, වැස්සක්, කන්දක්, මුහුදක් වගේ දේවල් මේ ලෝකේ ඇත්තටම තියෙනවා. මෙන්න මේකයි  කන්ද මේකයි වැස්ස කියල කිව්වහම හැමෝම දන්නවා (ඒ ඒ පුද්ගලයාගේ භාෂාවෙන්) ඒ පෙන්නපු දේ කන්ද ම තමා ඒක මුහුද නෙවෙයි කියල. හැබැයි අපි හිතින් මවාගෙන තියෙන පරිකල්පන ලෝකයේ තියෙන සංකල්ප මීට වැඩිය වෙනස්. 

අවංකකම (honesty)  - මේකේ තේරුම අපි හැමෝම දන්නවා. නමුත් අවංකකම කියන දෙයින් එක් එක් පුද්ගලයාට ගම්‍ය වෙන්නේ එකිනෙකට වෙනස් අරුත්. කොටින්ම කිව්වුවොත් එකම ක්‍රියාවක් ඔබට අවංක ක්‍රියාවක් කියල පෙනුණට තවත් පුද්ගලයෙක්ට  ඒ ක්‍රියාවම වංක ක්‍රියාවක් විදියට පෙන්න සම්භාවිතාවක් තියෙනවා. මේකට හේතුව තමා අවංක කම කියන්නේ අපි මවාගත්ත සංකල්පයක්. අවංකකමයි වංකකමයි අතරේ හරියටම ඉරක් ඇඳලා (එහෙමත් නැත්තන් අවංක වංක වෙන් කරන්න පුළුවන් සර්වත්‍ර  ක්‍රියාපටිපාටියක් (universal  procedure)  එකක් හදන්න කාටවත් බැහැ. අවංක කමේ අර්ථ නිරූපණය එක එක සංස්කෘතීන් අතරත්, එකම රටක/සංස්කෘතියක එකිනෙකට වෙනස් සමාජ තලවල, එකිනෙකට වෙනස් විශ්වාස ඇදහිලි ඇති සමාජ කොට්ඨාශ අතරත් වෙනස් වෙනවා. 

තවත් උදාහරණයක් ගත්තොත් “ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය” - අපි හැමෝම දන්නවා මේකේ තේරුම. හැබැයි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය කියල කිව්වහම රුසියන්කාරයෙක් ට දැනෙන දේ  නෙවෙයි ඇමෙරිකන් කාරයෙක්ට දැනෙන්නේ. අරාබි කාරයෙක්ට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පේන විදිය ට නෙවෙයි ඉන්දියන් ජාතිකයෙක්ට  පෙන්නේ. එකම රටක් වුනත් ලංකාව ගත්තත් අපි පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය දැනෙන විදිය ඒක අර්ථ විග්‍රහ කරන විදිය වෙනස්. 

මේ හිතින් මවාගත්ත සංකල්ප වලට අයිති වෙනවා ගොඩක් සංකල්ප - විශ්වසනීයත්වය, විනය, සංස්කෘතිය, සාරධර්ම, ජාතිය, දේශප්‍රේමය, සමානාත්මතාවය  වගේ නොයෙකුත් සංකල්ප. 

මිනිස්සු (හෝමෝ සේපියන්) අනික් සතුන්ගෙන් වෙනස් වෙන්න, මේ වර්තමානයේ ඉන්න තත්වයට දියුණු වෙන්න ලොකුම හේතුවක් තමා  මෙන්න මේ මවාගත්ත පරිකල්පන ලෝකය  (imagined reality) ඇත්තටම පවතිනවා කියල ඇත්තටම පවතින යථාර්තයට අමතරව මේ පරිකල්පිත යථාර්තයේත් ජීවත් වෙන්න. අනික් වැදගත්ම දේ තමයි නූතන මානවයාට පුළුවන් මේ පරිකල්පිත සංකල්ප වෙනුවෙන් ඒවාගේ පැවැත්ම ආරක්ෂා කරගැනීමට ලක්ෂ ගණනකින් නැත්නම් මිලියන ගණනකින් එකට එක්වී සාමූහිකව ක්‍රියාත්මක වෙන්න පුළුවන් කම. 


මේක උදහරනෙකින් කිව්වොත් චිම්පන්සියෙක්ට කිව්වොත් ඔය අතේ තියෙන කෙහෙල් ගෙඩිය අර කකුල කැඩිච්ච චිම්පන්සියට දීපන් එතකොට උඹ ඊළඟ ආත්මේ කෙසෙල් ගොඩාක් තියෙන තැනක ලස්සන චිම්පන්සි කෙල්ලෝ ටිකකුත් අයිති කරන් ඉපදෙයි කියල - ඌ ඒක පිළිගන්නේ නැහැ. මොකද චිම්පන්සියට බැහැ එහෙම ඌ ඇහින් දැකල නැති පරිකල්පන ලෝකයක් - චිම්පන්සි දිව්‍යන්ගනාවන් ඉන්න චිම්පන්සි දිව්‍ය ලෝකයක් වගේ සංකල්පයක් හිතින් මවාගන්න. 



හැබැයි අපිට පුළුවන් මිනිස්සු ටිකක් අල්ලාගෙන ඔය වගේ කතාවක් උගන්නන්න. ඊට පස්සේ එහෙම කෙසෙල් ගෙඩිය දන් දුන්නහම ඒ වගේ ප්‍රතිලාභ හම්බ වෙනවා කියල පිළිගන්නේ නැති මිනිස්සු කොට්ටාශයක් ඉන්නවානම් උන් අපේ හතුරෝ , උන්ගෙන් අපේ ජාතිය බේරගන්න ඕනේ වගේ සංකල්පයක් දාල මිනිස්සු මිලියන ගාණක් වුනත් යුද්දෙකට ගෙනියන්න. 

ඉතිහාසෙන්  උදාහරණයක් කිව්වොත් - හිට්ලර් ගිහින් ජර්මන් කාරයොන්ට කිව්වහම යුදෙව් ජාතිකයන්ගෙන් ආර්ය ජනයා බේරගන්න ඕනේ කියල, ජර්මන් කාරයෝ මිලියන් ගානක්  එක පයින් ආවා යුදෙවුකාරයෝ ටික මරල ආර්ය ජාතිය බේරගන්න. මේක තමා මිනිස්සුන්ගේ විශේෂත්වේ - ජර්මන් කාරයෝ මිලියන ගානකට එකට ඒක රාශී වෙලා සාමුහිකව ක්‍රියාත්මක වෙන්න පුළුවන් මම ආර්යයෙක් කියන හිතින් මවාගත්ත සංකල්පෙත් එක්ක. ඒ සංකල්පේ බේරගන්න යුද්ද කරද්දී මිනිහට එහා පැත්තේ යුද්ද කරන සොල්දාදුවා පුද්ගලිකව අඳුරන් ඉන්න අවශ්‍යතාවයක් නැහැ. ඌත් ආර්යයෙක් මමත් ආර්යයෙක් කියන විශ්වාසෙන් දෙන්නා එකම අරමුණක් වෙනුවෙන් සාමුහිකව කටයුතු කරනවා. ජර්මනියේ වෙනම පැත්තක ඉඳල ආපු ජීවිතේට දැකපු නැති ජර්මන් සොල්දාදුවෙක්ට පුළුවන් තමන්ගේ දිවි පරදුවට තියල තුවාල වුණු තවත් සොල්දාදුවෙක් බේර ගන්න. ඒ වගේම මේ සොල්දාදුවටම පුළුවන් ජීවිතේට දැකල නැති එහෙත් වෙනත් පරිකල්පන ලෝකයක් ජීවත් වෙන වෙනත් පරිකල්පිත විශ්වාස වල ඉන්න අනික් පස ඉන්න සොල්දාදුවෙක් සතුරෙක් විදියට සලකල මරලා දාන්න. 

මේ වගේ හිතින් මවාගත්ත සංකල්පයක් හදල රටක් ඇතුලේ වුනත් යුද්දයක් හදන එක මහා ලොකු වැඩක් නෙවෙයි. ඒවාට උදාහරණ ඉතිහාසය පුරාවට ඕනේ තරම්!

ලිබරල් නෝනා , හාමු නෝනා - මේවත් ඉතින් හිතින් මවාගත්ත සංකල්ප තමා!


Sunday, December 30, 2018

සාධාරණත්වය උදෙසා අරගලය



මා දුටු සත්‍ය සිදු වීමකි

ස්ථානය - කටුනායක ගුවන්තොටුපල - විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයේ කවුළුව 
මාර්තු 24, 2018 - ප .ව. 5.50


විදේශ සේවා එකට අවුරුදු දෙකකට සැරයක් ගෙවන මුදල ගෙවන්න තියෙන හින්ද මම ගියා එයාපෝට් එකේ තියෙන අදාළ කවුළුවට (මේක ගෙව්වේ නැත්තන් යන්නේ රට රස්සාවට කියල දැනගත්තොත් ප්ලේන් එකට තියා ගුවන් තොටුපොළේ check in කවුන්ටරේ ට වත් යන්න දෙන්නේ නැහැ - දරු මල්ලෝ නෝනත් එක්ක ඉන්න වෙලාවට නම් ඉතින් මේක බලන්නේ නැහැ... මේක චෙක් කරන පොරවල් හිතන් ඉන්නේ එහෙම යන අය ඔක්කොම වගේ යන්නේ විනෝද චාරිකා කියල)... පෙරේදා මම තනියම යන හින්ද නො චාන්ස් - අනිවා ගෙවලම යන්න ඕනේ!  

මම එතන තියෙන කොලේ පුරවද්දී ගැණු කෙනෙක් ඇවිත් කිව්වා ඒ මනුස්සයාගේ කොළෙත් පුරවල දෙන්න කියල... ඒ ළඟ ඒ මනුස්සයාගේ සැමියත් ඉන්නවා ... බලපු ගමන් කිව්වහැකි අර ගෑණු මනුස්සයා ගෘහ සේවිකාවක් හෝ එවැනි නුපුහුණු ශ්‍රමිකයෙක් විදියට රස්සාවට මැදපෙරදිග යනවා - සැමියා ඇවිත් ඉන්නවා එයාපෝට් එකට ගෙනත් ඇරලවන්න .... ඒ දෙන්නටම අකුරු බැහැ - මේවා සාමාන්‍ය දේවල් ඔය කවුළුව ගාව ... නොදන්න රටකට යනවා -  ඉංග්‍රීසි තියා සිංහලවත් අකුරු කියවන්න ලියන්න බැරි අසරණ දුප්පත් මිනිස්සු! ඉතින් ඉංග්‍රීසි කථාකරන නිලධාරියෙකුත් හොයාගන්න ටිකක් අමාරු රටක මේ වගේ මිනිස්සු පත්වෙන තත්වේ හිතින් හිතාගත්ත හැකි නේ!

දැන් කථාව තියෙන්නේ අරාබියේ නෙවෙයි - ලංකාවේ... මේ මනුස්සයාට මම කිව්වා මගේ කොලේ පුරවල ඕක පුරවන්න ගන්නන් කියල ... එතකොට අර කවුන්ටරේ ඇතුලේ ඉන්න පොරවල් දෙතුන් දෙනෙක් කළබල වෙලා මේ මනුස්සයත් එක්ක කථාව ... කතාවෙන් තේරුණා මේ මනුස්සයා සැහෙන වෙලාවක් මෙතන වාත වෙවී ඉඳල තියෙනවා - මම එන්නත් කලින් ඉඳල... වෙලාව 6 ට ලඟයි... අර මනුස්සයාගේ ප්ලේන් එක 6.40 ලු ... ඒක අහුනහම මගේ ප්ලේන් එක 8.30 ට හින්ද මම අර කොලේ පුරවල උදව්වක් දෙන්න කියල හිතුවා ...

ඔය වෙලාවේම අර කවුන්ටරේ ඇතුලේ හිටපු මොළ භාග දෙක තුනක් ෆෝම් වෙලා - "හප්පා දැන් ප්ලේන් එක මිස් වෙයි " කියල කරුණාවක් පහල වෙලා.... මෙච්චර වෙලා මේ මනුස්සයාව වාත කරපු සැට් එක! සාමාන්‍ය බැංකුවක සල්ලි භාර ගන්නවා වගේ වැඩක් කරන්න එතන 3 ගුණයක් විතර සේවකයෝ - නඩත්තු වෙන්නේ අර වගේ අහිංසක මිනිස්සුන්ගේ සල්ලි වලින් , හැබැයි අපරාදේ කියන්න බැහැ තමන්ගේ පඩි සල්ලි හම්බ කරලා ලංකාවට එවන අර වගේ මිනිස්සුන්ට කිසිම සහනයක් දෙන්නේ නැහැ! අන්තිම වෙලාවේ මේ සැට් එක විසඳුමක් දුන්න අර ගෑනු මනුස්සයට - "මෙන්න මේ කොලේ අරන් ප්ලේන් එකට යන්න... හැබැයි මහත්තයව අපහු එවන්න සල්ලි  ගෙවන්න" - ඔන්න විසඳුම! අර මනුස්සයා ඊට පස්සේ බෑග් ටිකත් උස්සන් දිව්වා - ප්ලේන් එක අල්ල ගත්තද මන්ද! සිංහල අකුරුවත් බැරි මනුස්සයාට ප්ලේන් එකක් මිස් වුනහම ආයේ කොහොමද ප්ලේන් එකක් බුක් කරගන්නේ .. අර යන රටෙන් කවුරු හරි ගුවන්තොටුපලෙන් එක්කරන් යන්න ඉන්නවද - ඒවා වෙනස් කරගන්නේ කොහොමද? ඕවා කථා කරන්න යද්දී එන භාෂා ප්‍රශ්න  - ප්‍රශ්න නම් මිලියනයක්! ඒවා දිහා මානුෂිකව බලන්නේ නැහැ මේ මිනිස්සු දිහා ලංකාවේදී වත් - අඩුම ගානේ මේ විදේශ නියුක්ති සේවකයෝ ගැන බලන්න ඉන්න කාර්යාංශයේ නිලධාරීන්වත් !

මේකේ අනික් කාරණේ තමා  - ගෘහ සේවිකාවක් සාමාන්‍යයෙන් මැද පෙරදිගදී ගන්න වැටුප රු. 30,000 - 45,000 වගේ අගයක්... මේ විදේශ සේවා එකෙන් අවුරුදු දෙකකට සැරයක් හැම විදේශ ශ්‍රමිකයෙකුගෙන්ම ගන්නවා රු. 3755/= ... ලක්ෂ ගානක් පඩි ගන්න මනුස්සයගෙනුත් මේ ගාන ... අර නැහිලා නැහිලා පොඩි පඩියක් ගන්න ගෘහ සේවිකවගෙනුත් මේ ගාණ! තමන්ගේ පඩියෙන් 10% වගේ ලොකු ප්‍රතිශතයක් ඔය වගේ ප්‍රතිලාභය අඩු දේකට බලෙන් උදුර ගන්නවා කිසි අනුකම්පාවක් නැතුව  … හරි නම් කරන්න ඕනේ වැටුප එක ප්‍රමාණයකට වඩා වැඩි ශ්‍රමිකයන්ගෙන් පමණක් මුදලක් අය කිරීම - ඒවා කොහෙද අපේ තියෙන්නේ සමානාත්මතාවය නේ - හැමෝගෙන්ම එකම ගාණ අය කරනවා - - ඔන්න සාධාරනේ 😡

බලෙන්ම මේ මිනිස්සුන්ගෙන් මේ සල්ලි උදුර ගන්නේ කරදරයක් වුනොත් පිට රටදී බලගන්නලු - ලංකාවේදී බලාගන්නේ මෙහෙම නම් ඉතින් පිට රටදී බලාගන්න හැටි හිතාගන්න පුළුවන් නේ!

මේ නාටකේ බලල (අතනදී අමාරුවෙන් කට වහන් හිටිය මොකද අර කවුන්ටර් එක ඇතුලේ දන්න කියන ඉස්කෝලේ යාලුවෙක් හිටියා) ආගමන විගමන එකට යද්දී , එතන ඉන්න නිලධාරීන් ඔක්කොම මේසේ උඩ බෝඩ් එකක් තියාගෙන "Fight for Justice" කියල...

හප්පා මේ ඉන්නේ සාධාරනේ වෙනුවෙන් සටන් කරන සැට් එකක් - දැකීමත් සතුටක්... මම එතන නිලධාරිනියගෙන් ඇහුවා "මිසි මොකද්ද මේ අලුත් මොටෝ එක"...

නිලධාරිනි - "ආ ඒකද ?... අපේ වෘත්තීය ඉල්ලීම් ටිකක් තියෙනවා... ඒවා දුන්නේ නැත්තන් අපි වෘත්තීය ක්‍රියා මාර්ගයකට යනවා... මෙන්න මේ කොලේ වැඩි විස්තර තියෙනවා" කියල දුන්න කොලයක් ( බෙදපු කොලේ පහල )!

කොලේ නම් තියෙන්නේ බර බර දේවල් ටිකක් - හැබැයි ඉතින් එකේ තිබ්බ බයිලා වල සාරාංශය මේකයි "අපි රට ගැනයි, වෘත්තීය ගැනයි ඉල්ලීම් ටිකක් කරනවා ... අපේ ඇත්ත ඉල්ලීම් නෙවෙයි කොලේ තියෙන්නේ - අපේ ඇත්ත ඉල්ලීම තමා අපේ ගොඩ වැඩි කරගැනීම .... එක හින්ද ඔය ඉල්ලීම් මොනවා දුන්නේ නැතත් අන්තිමේට අපිට පඩි වැඩි වීමක් දුන්නහම අපි ස්ට්‍රයික් එක අකුළ ගන්නවා"  - අර දූෂණ විරෝධී කියල වැඩ වර්ජනයක් කරලා දූෂණේ යස අගේට තියෙද්දී පඩි වැඩි කරපුවහම සටන අකුල ගන්න වෘත්තීය සමිති මොඩල් එකේ තවත් සැට් එකක්!


මේ “සාධාරණත්වය උදෙසා අරගලය”  අතරේ මේ සියළු  නිලධාරීන්ගේ වගේම මගෙත් නිදහස් අධ්‍යාපනයට රුපියලක් හරි වියදම් කළ එහෙත් ඒ බවවත් නොදැන (ඒ වෙනුවෙන් තමුන්ට ලැබිය යුතු සේවයවත් ලබාගැනීමට කථා කිරීමටවත් දැනුමක් නැති) - නමුත් මේ රාජ්‍ය තව දුරටත් පවත්වාගැනීමට දායක වීමට මුදල් එවීමට (මෙවැනි නිලධාරීන්ගේ නඩත්තුව ඇතුළුව) තවත් කාන්තාවන් කිහිප දෙනෙකු මැද පෙරදිග ගෘහ සේවය සඳහා යන අයුරු බලා සිටියෙමි!











Wednesday, October 24, 2018

ටැක්සි මීටරෙන් පුලුවන්ද ඇප් එකේ (Uber, PickMe) සේවාව දෙන්න ?

මේ Uber Pickme ප්‍රශ්නේ ගැන කථා කරද්දී මම දැක්ක සමහරු කියනවා ටැක්සි ඔක්කොටෝම මීටර් දාල ඔය ඇප් වලින් මිනිස්සු සූරා කන වැඩේ නතර කරමු වගේ තර්කයක්!



මට නම් ඒක පෙන්නේ නිකන් ෆේස්බුක් මොකටද යාළුවොන්ගේ නොම්මර තියෙන්නේ කථා කරන්න චැට් කරන්න ... මොනවා හරි ලියල යවන්න ඕනේ නම් ඊමේල් තියෙන්නේ වගේ තර්කයක්!


ඔය ride hailing ඇප් එකකින් දෙන පහසුකම් ටික මීටරෙකින් දෙන්න බැහැ.

උදාහරණ කීපයක් කිව්වොත් -

විනිවිද භාවය -මීටරේ තිබ්බට නොදන්න තැනකදී අපේ අයියල අපිව පරංගියා කෝට්ටේ ගියා වගේ ගෙනියන ඒවා track කරගන්න එක වගේම ක්‍රමාංකනය (calibration) නොකරපු මීටර් ප්‍රශ්න... හැම ගමනක්ම වියදමේ සම්පුර්ණ විස්තරෙත් එක්ක ගමන් මාර්ගය බලාගන්න පුළුවන් ... මොනවා හරි ප්‍රශ්නයක් වුනොත් ඇප් එකෙන්ම පැමිණිල්ලක් දාල වැඩියෙන් ගියපු මුදල ලබාගන්නත් පුළුවන්.

ආරක්ෂාව - පාරේ අත දාල නතර කරගන්න ටැක්සියේ මොනවා හරි ප්‍රශ්නයක් වුනොත් කවුද ටැක්සි කාරයා ගේ විස්තර හොයන එක ලේසි නැහැ....

ඒ වගේම පහසුව - තමන් ඉන්න තැනටම ගෙන්න ගන්න පුළුවන් ටැක්සිය..... අනික් එක මග දාල යන්නේවත් අපිට තව පොඩ්ඩක් දුර යන්න වුනොත් තව 100 දෙන්න 200 දෙන්න වගේ වාදයකට යන්න උවමනාවකුත් නැහැ!
මේ පහසුකම් වලින් එකක් දෙකක් විතරයි.


අනික් එක නුවර වගේ නගරයකට ගියොත් එක ත්‍රිවීල් එකක් නැහැ මීටරයක් තියෙන! නුවරට පික්මී ආවාට පස්සේ මම ටවුමේ ඉඳන් ගෙදරට යන්න ගෙවන්නේ සාමාන්‍ය ත්‍රී වීල් එකකට ගෙවන ගානෙන් භාගයකට සමාන ගාණක්... පික්මී එකේ වීල් දුවන මල්ලිලත් සන්තෝසෙන් ඉන්නේ - එක හයර් එකකින් ලැබෙන ලාභෙ අඩු වුනාට දවස පුරා වැඩි හයර් ගානක් දුවල දවස අන්තිමේදී ලැබෙන මුළු ලාභය වැඩි හින්ද! එහෙදිත් මම දැකල තියෙනවා ඔය කළු කඩ ගාණට හයර් දුවන්න බලන් ඉන්න ත්‍රී වීල් කාරයෝ මේ ඇප් වලින් දුවන අයට චණ්ඩි පාට් දානවා!

මම පුද්ගලිකව ලංකාවේ වගේම වෙනත් රටවල් වලදීත් ඔය ride hailing ඇප් පාවිච්චි කරලා තියෙනවා... ප්‍රධානම දේ තමා මමයි මගේ නෝනයි දුවයි කටාර් වල හිටපු අවුරුදු 3 කට ආසන්න කාලයේදී අපි තුන් දෙනාම පුද්ගලික වාහනයක් පාවිච්චි කලේ නැහැ (ගොඩක් අය කිව්වට විශ්වාස කරන එකකුත් නැහැ).... හැම ප්‍රවාහන වැඩ කටයුත්තක්ම කරගත්තේ ඔය ඇප් වලින් ටැක්සි ගෙන්නාගෙන.... අවුරුදු 3 ඉවර වෙලා බලද්දී වාහනයක් පාවිච්චි කරපුවහම යන ගානත් එක්ක බලද්දී (වාහනේ රෙපෙයාර්, වාහනේ අවුරුදු පතා ගණන් අඩු වෙන එක (depreciation), වාහන රක්ෂණය, බලපත්‍ර ආදී මෙකී නොකී වියදම්) මේ විදියට වලින් වැඩ ටික කරගත්ත එක ලාබයි... මෙහෙදී නම් ඉතින් රස්නේ කාලෙ පාර්ක් කරලා රත් වෙලා තියෙන වාහනේකට නගිනවට වැඩිය හොඳට සීතල වෙලා තියෙන වාහනයක් දොර ගාවටම එනවා වගේ වාසිත් තියෙනවා!

ටිකක් වෙලාව අරං මේක ලිව්වේ ඔය ඇප් එන්න කලින් තිබ්බ වගේ ආපහු පාරිභෝගිකයා (විශේෂයෙන් සංචාරකයෝ) හූරගෙන කන්න මාෆියාවක් හදාගන්න බලාපොරොත්තුවෙන් ඉන්න සුළු පිරිසකගේ නොමග යැවීමට කිහිප දෙනෙක් අහු වෙලා තියෙනවා බුකියේ දැකපු නිසා.

ඔය වගේ සේවාවන් තවත් ආවහම ඇප් එකෙන් ගන්න ලාභය අඩු වෙලා ගුණාත්මක සේවාවත් ඉහල යයි තරඟ කාරීත්වය නිසා - එක නිසා කරන්න අවශ්ය් තියෙන සේවාව නතර කරන එක නෙවෙයි ---- තවත් මේ වගේ සේවාවන් සලසන්න පහසුකම් සලසන එක!

Monday, May 14, 2018

බ්‍රසීලයේ සමනලයකුට පියාපතක් සලා ටෙක්සාස් වල ටොනේඩෝවක් ඇති කළ හැකිද?

බ්‍රසීලයේ සමනලයකුට පියාපතක් සලා  ටෙක්සාස් වල ටොනේඩෝවක්  ඇති කළ හැකිද?





මෙය 1972 දී ඇමරිකාවේ සිටි කාළගුණ විද්‍යාඥයෙකු සහ ගණිතඥයෙකු වූ එඩ්වර්ඩ් ලෝරන්ස්  (පසුකලෙක මහාචාර්ය ලෝරන්ස්) විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද විද්‍යාත්මක පත්‍රිකාවක මාතෘකාවයි.  මෙහිදී ලෝරන්ස් විසින් පෙන්නා දීමට උත්සාහ කලේ කාලගුණය වැනි සංකීර්ණ ක්‍රියාදාමයක් පිලිබඳ අනාවැකි ඉදිරිපත් කිරීමට යොදාගන්නා පරිඝනක ආකෘති (computer simulation models) වලට අප ලබාදෙන මූලික දත්ත වල ඉතා සුළු වෙනසකින් ආකෘතියෙන් ලබාදෙන අනාවැකියේ විශාල වෙනසක් සිදුවිය හැකි බවය. උදාහරණයක් ලෙස ආකෘතියට ලබා දෙන මූලික දත්තය 0.506127 වෙනුවට 0.506 යෙදීමෙන් එකිනෙකට ඉතා වෙනස් කාලගුණ අනාවැකි දෙකක් ලබාදෙන බවය

ලෝරන්ස් විසින් මෙසේ ප්‍රශ්න කරන්නට යෙදුනු දෙයින් විද්‍යාත්මක අනාවැකි පළකිරීම පිලිබඳ සීමාවන් සොයා යෑමටත් විද්‍යාත්මක අනාවැකි පළකිරීම නව මානයකට යෑමත් පසු කලෙක ව්‍යකුලත්වය පිලිබඳ න්‍යාය හෙවත් Chaos Theory බිහි කිරීමට හේතු විණ. 


මෙය ලිව්වේ අම්ල වැස්සක් අල්ලාගෙන පරිසර ප්‍රශ්නයක් ආගමික ප්‍රශ්නයක් කිරීමට වෙර දරන ශ්‍රී ලංකික එකොලොජිස්ට්ලා පිරිසකගේ දැනගැනීම සඳහාය!

බ්‍රසීලයේ සමනලයෙක් පියන් සැලීම සහ ටොරොන්ටෝවේ ටොනේඩෝවක් අතර ගණිතමය සම්බන්ධයක් ගොඩ නැගිය හැකි වුවත් ටොනේඩෝව හට ගැනීමට සමනලයෙක් පියා සැලීමට එහා ගිය කාරණා සම්පූර්ණ විය යුතු බවත් ටොනේඩෝ ව ඇති වුයේ සමනලයා නිසා නොවන බවත් වෙන් කර වටහා ගැනීමට දශක හතරකට පෙරත් ඇමෙරිකාවේ විද්‍යාඥයින් සමත් වුහ. 

නමුත් අපි?

උපන්දා සිට බත් කෑ අපි, ප්ලාස්ටික් ඉව්ව විට බත් වන බව සිතා කාලයක් භීතියෙන් සිටියෙමු. ජාතිය වද වේ යැයි කීවෙමු. 

දැන් ඉතින් හෙට අනිද්දා පරිසර ප්‍රශ්නයක් ආගම් ප්‍රශ්නයක් කර ගත්තාට පුදුම විය යුතු නැත! ලංකාවේ නම් සමනලයෙකු තට්ටක් වැනු විට සුළි සුලන් ඇති වීමට හැකිය! ඒ බව අපි දැන සිටිය යුතුය!



Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...